సినిమా అనగానే మనకు వెంటనే కనిపించేది తెర మీద హీరోల బిల్డప్ హీరోయిన్ల గ్లామర్ మాత్రమే. కానీ వాళ్ళు జస్ట్ అలా రెండు గంటలు కనిపించి వెళ్ళిపోయే చుట్టాలు లాంటి వాళ్ళు అసలు కష్టం అంతా తెర వెనక ఉంటుంది.
ఒక ఇల్లు కట్టాలంటే పునాది తవ్వడం నుండి పెయింటింగ్ వేయడం వరకు ఎంత టెన్షన్ ఉంటుందో సినిమా తీయడం కూడా అంతే. అసలు ఒక సినిమా ఎలా తయారవుతుంది అనేది బయట జనాలకు ఒక పెద్ద మాయాజాలం లాంటిది.
డైరెక్టర్ బుర్రలో పుట్టిన చిన్న ఆలోచన కథగా మారి ఆ తర్వాత షూటింగ్ ఎడిటింగ్ అని నానా రచ్చా చేసి ఫైనల్ గా థియేటర్ కి వస్తుంది. ఈ మొత్తం ప్రాసెస్ లో ప్రొడ్యూసర్ జేబులు ఖాళీ అవ్వడం డైరెక్టర్ జుట్టు ఊడిపోవడం పక్కా గ్యారెంటీ.
మరి తెర వెనుక జరిగే ఈ అసలు సిసలైన టెన్షన్ గురించి ఎవరికీ పెద్దగా తెలియదు. అందుకే ఈ ఆర్టికల్ లో డైరెక్టర్ కథ రాయడం దగ్గరి నుండి థియేటర్లో మన ఫస్ట్ డే ఫస్ట్ షో గోల వరకు ప్రతి అడుగును స్టెప్ బై స్టెప్ ఫుల్ డీటెయిల్ గా తెలుసుకుందాం.
కథ మరియు స్క్రిప్ట్ తయారీ
సినిమా తీయడం అంటే ఏదో కెమెరా పట్టుకుని రోడ్డు మీద పడటం కాదు. పునాది గట్టిగా లేకపోతే వంద అంతస్తుల బిల్డింగ్ అయినా గాలి వానకు కుప్పకూలిపోతుంది కదా.
అలాగే కథలో దమ్ము లేకపోతే వందల కోట్లు పెట్టి భారీ సెట్టింగులు వేసినా మొదటి రోజే థియేటర్లలో జనాలు కుంభకర్ణుడిలా నిద్రపోతారు. ఒక సినిమా ఎలా తయారవుతుంది అనే ప్రాసెస్ లో అసలైన మరియు అతి ముఖ్యమైన పునాది ఈ కథే.
కథ ఐడియా ఎలా వస్తుంది
మన డైరెక్టర్లకు కథలు ఏవో హిమాలయాల్లో తపస్సు చేస్తే పైనుంచి ఊడిపడవు మామ. టీకొట్టు దగ్గర ముచ్చట్లు పెడుతున్నప్పుడు లేదా ప్రశాంతంగా బాత్రూంలో స్నానం చేస్తున్నప్పుడు సడెన్ గా బుర్రలో ఓ చిన్న బల్బ్ వెలుగుతుంది.
కొంతమంది డైరెక్టర్లు మన చుట్టూ సమాజంలో జరిగే రియల్ లైఫ్ క్రైమ్ స్టోరీలను చూసి ఇన్స్పైర్ అవుతారు. మరికొంత మంది లైబ్రరీలో పాత నవలలు చదివి అందులో మెయిన్ పాయింట్ లేపేసి నా సొంత కథ అని ప్రెస్ మీట్లలో స్టైల్ గా చెబుతారు.
ఇంకొంత మంది కమర్షియల్ డైరెక్టర్ల ఊహలు మాత్రం మామూలుగా ఉండవు. హీరో గాల్లోకి ఎగిరి వంద మందిని సుమోలతో సహా కొడితే ఎలా ఉంటుంది అని ఊహించుకుని ఆ ఒక్క ఫైట్ చుట్టూ రెండు గంటల కథ అల్లేస్తారు.
స్క్రీన్ ప్లే మరియు డైలాగ్స్
ఒక చిన్న లైన్ లాగా ఉన్న కథను రెండున్నర గంటల పాటు సాగదీసి జనాలకు బోర్ కొట్టకుండా చేయడమే ఈ స్క్రీన్ ప్లే. అంటే ఎక్కడ హీరో హీరోయిన్ కి సైట్ కొట్టాలి ఎక్కడ విలన్ కి బ్యాండ్ వాయించాలి అని సీన్ల వారీగా పక్కాగా రాసుకుంటారు.
ఇక డైలాగ్స్ విషయానికి వస్తే లాజిక్ తో అస్సలు పనిలేదు కేవలం మ్యాజిక్ మాత్రమే వర్కౌట్ అవ్వాలి. ఫిజిక్స్ ని ఫుట్ బాల్ ఆడుకుంటూ మన హీరో చెప్పే ఊర మాస్ పంచ్ డైలాగ్స్ కు థియేటర్లో పేపర్లు ఎగరాలి.
స్క్రిప్ట్ ఫైనల్ చేయడం
డైరెక్టర్ తన బుర్రలో ఉన్న కథను కాస్తా పేపర్ మీద పెట్టి నేరుగా డబ్బులు పెట్టే ప్రొడ్యూసర్ దగ్గరికి తీసుకువెళ్తాడు. అక్కడ తన యాక్టింగ్ టాలెంట్ అంతా ఉపయోగించి కథను బ్రహ్మాండంగా వినిపిస్తాడు.
డైరెక్టర్ క్లైమాక్స్ ఫైట్ స్విట్జర్లాండ్ లో తీద్దాం అనగానే ప్రొడ్యూసర్ కి హార్ట్ ఎటాక్ వచ్చినంత పని అవుతుంది. నా దగ్గర అంత బడ్జెట్ లేదు ఆ ఫైట్ ఏదో మన రామోజీ ఫిల్మ్ సిటీలో లాగించేద్దాం అని ప్రొడ్యూసర్ సలహా ఇస్తాడు.
చివరికి ప్రొడ్యూసర్ జేబుకు తగ్గట్టుగా డైరెక్టర్ తన క్రియేటివిటీని కాస్త కత్తిరించి మార్పులు చేస్తాడు. అలా బడ్జెట్ కి ఏమాత్రం ఇబ్బంది లేకుండా ఫైనల్ గా ఒక బౌండ్ స్క్రిప్ట్ చేతికి వస్తుంది.
ప్రీ ప్రొడక్షన్ Pre Production
కథ ఓకే అయ్యాక డైరెక్టర్ ప్రొడ్యూసర్ కలిసి చేసే హడావిడి అంతా ఈ ప్రీ ప్రొడక్షన్ లోనే ఉంటుంది. ఇది అచ్చం పెళ్లి చూపులు అయ్యాక పెళ్లికి ముందు కార్డులు పంచడం వంట వాళ్ళని మండపం బుక్ చేయడం లాంటి టెన్షన్ అన్నమాట.
పని మొదలు పెట్టక ముందే సగం బడ్జెట్ ఎలా ఖర్చు పెట్టాలో ఇక్కడే ఒక పక్కా ప్లానింగ్ వేసుకుంటారు. ఒక సినిమా ఎలా తయారవుతుంది అనే దానికి ఈ దశ ఒక మంచి బేస్మెంట్ లాంటిది.
నటీనటులు ఎంపిక Casting
కథకు తగ్గట్టు హీరో దొరకడు దొరికిన హీరోకి కథ నచ్చదు. ఎలాగోలా ఒక స్టార్ హీరోని ఆయన డేట్లు బతిమలాడి ఒప్పిస్తారు. ఇక హీరోయిన్ విషయానికి వస్తే ముఖం మీద ఫీలింగ్స్ పలికినా పలకకపోయినా పర్లేదు కాస్త గ్లామర్ ఉంటే చాలు.
మన వాళ్ళకి నార్త్ ఇండియా భామలు అంటే భలే పిచ్చి అందుకే ముంబై వెళ్లి మరీ వెతికి పట్టుకొస్తారు. ఇక సపోర్టింగ్ నటులు అంటే హీరోకి ఒక ఫ్రెండ్ ఉండాలి వాడు ఎప్పుడూ హీరో చేతిలో దెబ్బలు తింటూ పరువు తీసుకుంటూ కామెడీ చేయాలి.
అలాగే ఊర మాస్ విలన్ వాడికి ఓ పది మంది రౌడీలు ఇలా ఒక్కొక్కరినీ బేరమాడి ఫైనల్ గా క్యాస్టింగ్ లిస్ట్ ని లాక్ చేస్తారు.
లొకేషన్ ఎంపిక
హీరో హీరోయిన్ మధ్య రొమాన్స్ పండాలంటే మన పక్క వీధిలో తీస్తే కిక్ రాదు కదా అందుకే డైరెక్టర్లు ఫారిన్ దేశాలకు ఫ్లైట్ ఎక్కేస్తారు. సినిమా షూటింగ్ జరిగే ప్రదేశాలు వెతకడానికి వీళ్ళు చేసే టూర్లు మామూలుగా ఉండవు.
కానీ ప్రొడ్యూసర్ తన బ్యాంక్ బ్యాలెన్స్ చూసుకుని ఎందుకయ్యా బాబు ఫారిన్ మనకి రామోజీ ఫిల్మ్ సిటీ లేదా అన్నపూర్ణ స్టూడియోస్ ఉన్నాయి కదా అని సర్దిచెబుతాడు. ఇక్కడే డైరెక్టర్ ప్రొడ్యూసర్ కి మధ్య చిన్నపాటి మహాభారతం నడుస్తుంది.
అవుట్ డోర్ అయితే జనాలు వచ్చి డిస్టర్బ్ చేస్తారు అని స్టూడియోలో అయితే ప్రశాంతంగా మన పని మనం చేసుకోవచ్చు అని చివరికి ఒక రాజీకి వస్తారు.
సెట్ డిజైన్ మరియు ప్లానింగ్
ఇక్కడ ఆర్ట్ డైరెక్టర్ పని చాలా కీలకం మామ. నిజమైన చార్మినార్ దగ్గర పర్మిషన్లు రాకపోతే పక్కనే ఉన్న ఖాళీ గ్రౌండ్ లో అట్టముక్కలతో అచ్చం అలాంటిదే కట్టేయడం వీళ్ళ స్పెషాలిటీ.
సెట్ నిర్మాణం అంటే ఏదో చిన్న గుడిసె వేయడం కాదు. వందల మంది కార్మికులు నెలల తరబడి రాత్రింబవళ్లు కష్టపడి ఒక కొత్త ఊరినే సృష్టిస్తారు. ఆ సెట్ చూసే జనాలకు అది నిజమైన ఊరు అనిపించేలా మాయ చేయడం ఆర్ట్ డైరెక్టర్ల టాలెంట్.
షూటింగ్ Production Stage
కథ పేపర్ మీద రెడీ అయ్యాక అసలు రచ్చ మొదలయ్యేది ఇక్కడే. దీన్నే సినిమా వాళ్ల భాషలో ప్రొడక్షన్ అంటారు. ఇది అచ్చం మన ఇంట్లో ఫంక్షన్ కి బంధువులంతా వచ్చి గోల గోల చేసినట్టు ఉంటుంది.
హీరోలు కారవాన్ లో ఏసీ గాలికి పడుకుంటే అసిస్టెంట్ డైరెక్టర్లు మాత్రం ఎండలో మాడిపోతూ సెట్ మొత్తం పరుగులు తీస్తారు. ఒక సినిమా ఎలా తయారవుతుంది అని తెలుసుకోవాలంటే ఈ షూటింగ్ కష్టాలు చూడాల్సిందే.
కెమెరా మరియు టెక్నికల్ టీమ్
కెమెరామెన్ చేతిలో కెమెరా పట్టుకుని సెట్ లో ఒక చక్రవర్తిలా ఫీల్ అవుతాడు. వాస్తవానికి హీరో ముఖం మీద మొటిమలు కూడా కనపడకుండా తెల్లగా చూపించడానికి వీళ్ళు పడే కష్టం మామూలుగా ఉండదు.
ఇక లైటింగ్ టీమ్ పరిస్థితి మరీ దారుణం. మిట్ట మధ్యాహ్నం సూర్యుడు మండిపోతున్నా సరే వీళ్ళు మాత్రం పెద్ద పెద్ద లైట్లు పెట్టి హీరోకి చెమటలు పట్టిస్తారు. ఆ లైట్ల వేడికి పక్కన ఉన్నవాళ్లు ఫ్రై అయిపోయినా సరే హీరోగారి గ్లామర్ మాత్రం అస్సలు తగ్గకూడదు.
సన్నివేశాల చిత్రీకరణ
తెర మీద మనం చూసే ఒక్క నిమిషం సీన్ తీయడానికి వీళ్ళు రోజంతా కష్టపడతారు. హీరో డైలాగ్ మర్చిపోయినా పక్కన ఈగ వాలినా సరే డైరెక్టర్ వెంటనే కట్ చెప్పి మళ్ళీ మొదటి నుంచి తీస్తాడు.
దీన్నే టేక్స్ అంటారు. ఒక్కోసారి పది ఇరవై సార్లు ఒకే సీన్ తీసి నటులకు చిరాకు తెప్పిస్తారు. డైరెక్టర్ కుర్చీలో కూర్చుని యాక్షన్ కట్ అంటూ ఆర్డర్లు వేస్తుంటే సపోర్టింగ్ ఆర్టిస్టులు మాత్రం ఎప్పుడు ప్యాకప్ చెబుతారా అని ఎదురుచూస్తుంటారు.
పాటలు మరియు యాక్షన్ సీన్లు
పాటల విషయానికి వస్తే కొరియోగ్రాఫర్ అంటే మన డాన్స్ మాస్టర్ హీరోతో నానా కష్టాలు పడి స్టెప్పులు వేయిస్తాడు. హీరోకి కనీసం కాలు కదపడం రాకపోయినా వెనక ఉన్న డాన్సర్లు ఇరగదీసేలా ప్లాన్ చేసి మొత్తానికి కలర్ ఫుల్ సాంగ్ రెడీ చేస్తారు.
యాక్షన్ సీన్లలో స్టంట్ మాస్టర్ దే అసలైన కష్టం. హీరో గాల్లోకి ఎగిరి కొట్టేది డూప్ అయినా సరే తెర మీద మాత్రం మన హీరోనే వంద మందిని గాల్లో ఎగరేసి కొట్టినట్టు మాస్ బిల్డప్ ఇస్తారు.
ఫైట్ మాస్టర్ తాళ్లు కట్టి గాలిలో ఎగరేస్తే కింద పడి దెబ్బలు తగిలించుకునేది మాత్రం పాపం డూప్ ఫైటర్లే. వీళ్లందరి కష్టం కలిపితేనే థియేటర్లో విజువల్ ఫీస్ట్ వస్తుంది.
పోస్ట్ ప్రొడక్షన్ Post Production
షూటింగ్ మొత్తం అయిపోగానే సినిమా రెడీ అయిపోయింది అనుకుంటే పొరపాటే మామ. అసలైన మాయాజాలం అంతా ఏసీలు పెట్టిన ఈ చీకటి గదుల్లోనే జరుగుతుంది. ఒక సినిమా ఎలా తయారవుతుంది అనే దానికి ఈ పోస్ట్ ప్రొడక్షన్ దశే ప్రాణం పోస్తుంది.
ఇది అచ్చం మార్కెట్ నుంచి పచ్చి కూరగాయలు తెచ్చి కోసి పొయ్యి మీద పెట్టి మసాలాలు దట్టించి రుచిగా వంట వండినట్లే ఉంటుంది. షూటింగ్ లో డైరెక్టర్ చేసిన తప్పులన్నీ కప్పిపుచ్చి సినిమాని ఒక రేంజ్ లో నిలబెట్టే బాధ్యత వీళ్లదే.
వీడియో ఎడిటింగ్
మన డైరెక్టర్లు ఊహల్లో తేలిపోతూ అవసరం ఉన్నా లేకపోయినా వందల గంటల పాటు పిచ్చి పిచ్చిగా షూట్ చేసి పడేస్తారు. ఆ చెత్త మొత్తాన్ని ఎడిటింగ్ రూమ్ లో కూర్చొని లాజిక్ వెతుక్కుంటూ కట్ చేసి రెండున్నర గంటల సినిమాగా మార్చడమే ఈ ఎడిటర్ల పని.
స్టోరీకి సరిపోయేలా ఏ సీన్ తర్వాత ఏ సీన్ రావాలో ఎడిటర్ కత్తిరిస్తూ ఉంటే డైరెక్టర్ పక్కన కూర్చుని నా అద్భుతమైన క్రియేటివిటీని చంపేస్తున్నావు అంటూ గుండెలు బాదుకుంటాడు. ఫైనల్ గా ఎడిటర్ తన కత్తెరతో సినిమాకి ఒక మంచి షేప్ తీసుకువస్తాడు.
బ్యాక్ గ్రౌండ్ మ్యూజిక్ మరియు సౌండ్
హీరోలు యాక్షన్ సీన్లలో ఫీల్ అవుతూ అరుస్తుంటే సెట్ లో వినడానికి ఎలుక అరిచినట్టు భలే నవ్వొస్తుంది. కానీ డబ్బింగ్ థియేటర్లో గొంతు చించుకుని అరిచి ఆ సీన్ కి పక్కా మాస్ ఎలివేషన్ ఇస్తారు. కొంతమంది గ్లామర్ హీరోయిన్లకైతే డబ్బింగ్ ఆర్టిస్టులు లేకపోతే వాళ్ళ కెరీర్ ఎప్పుడో ప్యాకప్ అయ్యేది.
ఇక సంగీత దర్శకుడు పని గురించి ఎంత చెప్పినా తక్కువే. విదేశీ సినిమాల్లోని ట్యూన్లు ఎత్తేసి సొంత మ్యూజిక్ లాగా భలే బిల్డప్ ఇస్తుంటారు. నీరసంగా పడుకున్న సీన్ కి కూడా తన బ్యాక్ గ్రౌండ్ స్కోర్ తో థియేటర్లో జనాలు పూనకాలతో ఊగిపోయేలా మ్యాజిక్ చేస్తారు.
విజువల్ ఎఫెక్ట్స్ VFX
హీరో ఒక పచ్చ గుడ్డ ముందు తాడు కట్టుకుని గాలిలోకి ఎగురుతాడు. ఆ పచ్చ గుడ్డను తీసేసి హీరో ఏకంగా విమానం పైనుంచి దూకినట్టు గ్రాఫిక్స్ వాళ్ళు చేసే మాయ చూస్తే జనాలకి కిక్ మామూలుగా రాదు.
ఈ కంప్యూటర్ గ్రాఫిక్స్ మరియు స్పెషల్ ఎఫెక్ట్స్ పుణ్యమా అని వందల మంది జనాలను కూడా సిస్టమ్ లోనే సృష్టించేస్తున్నారు. డైరెక్టర్ తీసిన సగం సినిమాను గ్రాఫిక్స్ వాళ్ళే తమ భుజాల మీద మోసి ఫైనల్ అవుట్పుట్ అదరగొడతారు.
సినిమా విడుదల Release
సినిమా షూటింగ్ ఎడిటింగ్ అంతా అయిపోయి, ఫైనల్ కాపీ చేతికి రాగానే అప్పటిదాకా ప్రశాంతంగా ఉన్న ప్రొడ్యూసర్ కి టెన్షన్ మొదలవుతుంది. కోట్లు పెట్టి తీసిన సినిమా జనాలు చూస్తారా లేదా అని ఎగ్జామ్ రిజల్ట్స్ కోసం వెయిట్ చేసే స్టూడెంట్ లాగా ఫీల్ అవుతాడు.
ఈ సుదీర్ఘమైన ప్రయాణంలో రిలీజ్ ప్రాసెస్ అనేది ప్రొడ్యూసర్ కు ఒక అసలైన అగ్ని పరీక్ష లాంటిది. ఇక్కడే డైరెక్టర్ టాలెంట్ జనాలకు నచ్చుతుందా లేదా అని పక్కాగా తేలిపోతుంది.
ట్రైలర్ మరియు ప్రమోషన్
ముందుగా సినిమా మీద జనాలు ఆసక్తి పెంచుకునేలా కట్ చేసిన ట్రైలర్ ని వదులుతారు. అందులో హీరో కొట్టే డైలాగులు చూసి సోషల్ మీడియాలో ఫ్యాన్స్ కొట్టుకోవడం స్టార్ట్ చేస్తారు. ఇక సోషల్ మీడియా ప్రచారం అని చెప్పి మీమ్స్ పేజీల వాళ్ళకి డబ్బులు ఇచ్చి మరీ సినిమా మీద లేని హైప్ క్రియేట్ చేస్తారు.
ఇక టీవీ ఇంటర్వ్యూలు అయితే మామూలు కామెడీ కాదు మామ. మా సినిమా ఒక అద్భుతం అసలు భూమి మీద ఇలాంటిది ఎవరూ తీయలేదు అని హీరోలు డైరెక్టర్లు ఊదరగొడతారు. యాంకర్లు కూడా వాళ్ల భజన చేస్తూ సినిమా రిలీజ్ కి ముందే ఆస్కార్ ఇచ్చే రేంజ్ లో ప్రమోషన్స్ దంచేస్తారు.
థియేటర్ రిలీజ్
ఫైనల్ గా వాళ్లు ఎదురుచూసే ఆ శుక్రవారం రానే వస్తుంది. ప్రపంచవ్యాప్తంగా విడుదల అని చెప్పి పోస్టర్లు వేసి తెల్లవారుజామునే థియేటర్లలో ఫస్ట్ డే ఫస్ట్ షోలు మొదలుపెడతారు. కటౌట్లకు పాలాభిషేకాలు పూల దండలు చూసి ప్రొడ్యూసర్ కి కాస్త ప్రాణం లేచి వస్తుంది.
సినిమా బాగుంటే థియేటర్లలో పేపర్లు ఎగురుతాయి. ప్రొడ్యూసర్ డబ్బులు లెక్కపెట్టుకుంటాడు. అదే సినిమా తేడా కొట్టి ఫ్లాప్ అయితే మాత్రం డైరెక్టర్ ఫోన్ స్విచ్ ఆఫ్ చేసి ఏ హిమాలయాలకో పారిపోతాడు. ప్రొడ్యూసర్ ఏమో అప్పులు కట్టలేక తల పట్టుకుంటాడు.
ఓటీటీ మరియు టీవీ విడుదల
ఒకప్పుడు సినిమా థియేటర్లో వంద రోజులు ఆడితే గొప్ప కానీ ఇప్పుడు కనీసం రెండు వారాలు ఆడితే చాలు మహాప్రభో అంటున్నారు. థియేటర్లలో జనాల రాక తగ్గగానే తర్వాత ఓటీటీ ప్లాట్ ఫార్మ్ లో రిలీజ్ చేసి ఇంట్లో కూర్చున్న వాళ్ళను టార్గెట్ చేస్తారు.
అక్కడ కూడా వ్యూస్ బట్టి బాగానే డబ్బులు వస్తాయి కాబట్టి లాభాలతో ప్రొడ్యూసర్ మళ్ళీ ఇంకో కొత్త డైరెక్టర్ కి అడ్వాన్స్ ఇస్తాడు. ఆ తర్వాత కొన్ని నెలలకి పండగ పూట టీవీల్లో వేసి ఇళ్లల్లో ఉన్న వాళ్లకు కూడా సినిమా చూపించేసి కథ సుఖాంతం చేస్తారు.
ముగింపు
ఒక సినిమా తీయడం అంటే ఒకడు ఇటుకలు మోస్తే ఇంకొకడు సిమెంట్ కలిపినట్టు పక్కా టీమ్ వర్క్ మామ. వందల మంది కష్టపడితే కానీ మనం థియేటర్లో కూర్చుని విజిల్స్ వేసే ఆ బొమ్మ రెడీ అవ్వదు.
కథ పుట్టిన దగ్గరి నుంచి రిలీజ్ వరకు అందరూ ప్రాణం పెట్టి పని చేస్తారు. ఇది అచ్చం వంద మంది కలిసి వండిన బిర్యానీ లాంటిది ఉప్పు తగ్గినా మాడిపోయినా జనాలు మొదటి రోజే మొహాన కొడతారు.
అందుకే ఇన్ని కష్టాలు దాటుకుని ఒక మంచి సినిమా వస్తే అది ప్రేక్షకుల గుండెల్లో ఎప్పటికీ నిలిచిపోతుంది. ఈ ప్రయాణం సక్సెస్ అయితే ప్రొడ్యూసర్ బెంజ్ కార్ కొనుక్కుంటాడు. జనాలు ఇంకో సినిమా కోసం రెడీ అవుతారు.